Blog: Kindermishandeling, zo kan het gaan

Op een vrijdagavond bekijk ik de film ‘The day will come’. Over het leven van jongens in een weeshuis in Denemarken, gebaseerd op waargebeurde ervaringen. Wat ik vervolgens anderhalf uur lang zie, doet pijn in heel mijn lijf. De directeur heeft de overtuiging dat een stevige heropvoeding van deze jongens gepast is. Hij weet zeker dat de jongens hem hiervoor later dankbaar zullen zijn. Zo kan het gebeuren dat de jongens regelmatig geslagen worden, tot aan coma toe. Zo kan het gebeuren dat een jongen na bedplassen uren in de kou staat met een wapperend, nat laken hooghoudend, in alleen zijn onderbroek. En zo kan het gebeuren dat de andere personeelsleden niet in opstand komen, dat zij het laten gebeuren en er zelfs aan meedoen, aan de vernedering en het seksueel misbruik. En zo gebeurde het dat tientallen jongens zwaar getraumatiseerd raakten, in de criminaliteit belandden, depressief raakten en lichamelijke aandoeningen kregen zoals hart-, en vaatziekten. Getekend voor het leven. Die directeur had wellicht geen besef dat zijn handelen zulke desastreuze gevolgen heeft, zou dat een verschil maken?

En zo gebeurt het ook dat een moeder haar baby door elkaar schudt, omdat moeder moe is van al dat huilen, zij geen energie meer heeft door de financiële zorgen en er alleen voor staat. Waardoor de baby in coma raakt en na een korte opname in het ziekenhuis overlijdt. Hoe kon de moeder weten dat het zulke gevolgen had?

En zo kan het gebeuren dat het beentje van het kind breekt, omdat vader gefrustreerd is van de vele vragen van het kind en dat gezeur en hij niet rustig de krant kon lezen. En dat hij zich met het verschonen van de luier opgefokt voelde en te hardhandig werd. ‘Knak’, zei het beentje. Het huilen werd alleen maar erger.

Zo kan het gaan. Zo heb je een kind en zo is er sprake van mishandeling. Onmacht, frustratie en moeheid, onwetendheid, het kan allemaal een rol spelen. Al deze achterliggende verhalen keuren het mishandelen niet goed. Maar zijn wel reden om op zoek te gaan naar het verhaal achter de daad. Daar ligt ook de sleutel tot een oplossing. Het legen van een emmer kan de ouder weer tot een liefdevol mens maken, die het opvoeden weer aankan. De juiste kennis bij ouders en verzorgers over wat goed is voor een kind en wat de gevolgen zijn van kindermishandeling is van fundamenteel belang.

Het goed luisteren naar een pleger is dan ook essentieel.

Het zou zo enorm helpen als kennis over de impact van mishandeling op een kind beter bekend wordt en als plegers de oplopende spanning zouden (h)erkennen bij zichzelf. En dat ze zich zouden durven melden bij de buurvrouw, de jeugdgezondheidszorg, de huisarts of andere hulpverlener. En dat deze open staat voor het verhaal en hulp kan bieden.

Er zou meer openheid moeten zijn om frustraties en onmacht te delen, dat vraagt om een cultuurverandering. Als zorgverleners en als burger kunnen we hier aan bijdragen. Door altijd en open door te vragen hoe het met iemand gaat, of er spanningen zijn en of het lukt om voor de kinderen te zorgen. En goed te kijken of het antwoord klopt met wat we aan de buitenkant zien. Bij twijfel daarover is opnieuw doorvragen en nieuwsgierig zijn de sleutel om meer te weten te komen.

Doet u mee?

Mascha Kamphuis Medisch directeur LECK
Twitter:  @M1Kamphuis, @hetLECK
12 jan ’21