Interessante casuïstiek

‘De huidverkleuring op een van de bovenarmpjes van deze baby was voldoende reden om dit goed uit te zoeken’

Wat vond jij nou een interessante casus? Die vraag stelt het LECK aan professionals die zich bezighouden met het thema kindermishandeling. Deze keer bevragen we Anne van der Gugten. Zij is fellow sociale pediatrie in het Wilhelmina Kinderziekenhuis en in die hoedanigheid ook betrokken bij het LECK.

‘Een tijdje geleden kregen we bij het LECK een adviesaanvraag van een jeugdarts. Zij had die dag een kindje van vier maanden op het consultatiebureau gehad voor een routinecontrole. Ze constateerde dat dit kindje een soort streepvormige huidverkleuring had op een van de bovenarmpjes. De arts vroeg zich sowieso af: wat is dit? En past dit bij toegebracht letsel, oftewel kindermishandeling? Het verhaal van de moeder was dat het rompertje waarschijnlijk te strak had gezeten, waardoor de verkleuring op de huid was ontstaan.

In dit geval twijfelde de jeugdarts over de typering van de huidverkleuring. Ze vroeg zich af of er sprake was van een blauwe plek (hematoom) en of deze huidverkleuring mogelijk bij het verhaal van moeder zou kunnen passen. Het is goed dat deze arts de zaak verder wilde uitzoeken. Blauwe plekken bij baby’s zijn namelijk sowieso reden om alert te zijn. Het gaat om een heel klein kindje, dat pre-mobiel is. Dat betekent dat zo’n kindje zelf nog niet in de positie kan komen dat het letsel oploopt. Waar grote kinderen struikelen en vallen, is daar bij een baby geen sprake van. Baby’s kruipen en lopen immers nog niet. Dat betekent dat een blauwe plek bij een (gezonde) pre-mobiele baby niet het gevolg is van eigen toedoen, maar ontstaat door betrokkenheid van een ander. Een blauwe plek bij zo’n baby is altijd reden voor een aanvullend onderzoek naar toegebracht letsel. De huidverkleuring op een van de bovenarmpjes van deze baby, was dus voldoende reden om dit verder uit te zoeken.

De jeugdarts stuurde een foto van de huidverkleuring van anderhalve week eerder, en een foto van nog weer een paar dagen later. De moeder had verklaard dat de streep er vóór het bezoek aan het consultatiebureau al zo’n anderhalve week had gezeten, en niet was veranderd. Dat was opvallend, want als het om een blauwe plek gaat, zie je doorgaans verandering over de tijd; zo’n plek verkleurt en vervaagt. We hebben toen met de LECK-artsen de literatuur er nog eens bij gepakt. Er zijn namelijk een aantal case reports geschreven over baby’s met streepvormige huidverkleuringen die veroorzaakt kunnen worden door bijvoorbeeld strakke sokjes, broekspijpen of handschoentjes. Dat wordt dan Sock‐line hyperpigmentation genoemd. Gedacht wordt dat deze hyperpigmentatie ontstaat als restverschijnsel nadat er een milde ontstekingsreactie heeft plaatsgevonden door de druk van de kleding. Jonge kinderen zouden hier gevoeliger voor zijn vanwege het hoge gehalte verzadigde vetzuren in het vet.

De casus werd ook voorgelegd aan de kinderdermatoloog die betrokken is bij het LECK. Die was het er mee eens dat het feit dat de streep op het bovenarmpje van dit kindje zo lang hetzelfde bleef, niet het beeld is van een bloeduitstorting of een infectie. Ook paste het niet bij een ziekte aan bijvoorbeeld de bloedvaten, omdat de verkleuring maar op één armpje zat en in de tijd niet veranderde. De huidverkleuring werd door het LECK getypeerd als hyperpigmentatie. Ons bericht aan de jeugdarts was daarom: geen zorg voor dit moment, maar controleer of die romper inderdaad zo strak zat waardoor deze verkleuring kon ontstaan. Daarnaast gaven we het advies om de huidafwijking op het armpje goed te blijven volgen en er eventueel nog een kinderdermatoloog naar te laten kijken.

Vaak wordt gedacht dat we bij het LECK alleen onderzoeken of de medische bevindingen wel of niet wijzen in de richting van kindermishandeling. Maar in ongeveer een kwart van de gevallen komen we uit op een waarschijnlijkheid richting iets anders, zoals een ziekte of een ongeluk. Het is altijd fijn om dit nieuws terug te kunnen geven aan de adviesvrager, omdat zij (en de ouders van de patiënt) daarmee erg geholpen zijn. Dat de jeugdarts in het geval van deze casus actie heeft ondernomen, vind ik lovenswaardig. Veel kindermishandeling wordt nog gemist omdat professionals denken ‘het zal wel wat meevallen’, of omdat ze het lastig vinden om zo’n traject in te gaan, niemand onterecht willen beschuldigen of andere drempels ervaren. Maar daarmee zijn de kinderen in kwestie natuurlijk niet geholpen. Dus heb je een vraag over medische bevindingen bij een vermoeden van kindermishandeling: neem dan vooral contact op met het LECK. Je staat er niet alleen voor.’

Goed om te weten: Het LECK weegt bij iedere casus af of de bevindingen wijzen naar een fysiologisch iets (zoals archipelvlekken), een ziekte, of een krachtsinwerking. En in dat laatste geval wordt gekeken of de bevindingen wijzen in de richting van een ongeluk of meer in de richting van toegebracht letsel, waaronder kindermishandeling. De uitkomst is met enige regelmaat dat de bevindingen alleen wijzen op een ziekte, dit blijkt uit de cijfers (3% van de casuïstiek in 2023). Alle casussen die we binnen deze rubriek bespreken zijn geanonimiseerd.

Het LECK is het Landelijk Expertise Centrum Kindermishandeling. Het LECK is 24/7 bereikbaar voor artsen bij (een vermoeden van) kindermishandeling. Een kinder- en forensisch arts kijken mee, geven advies en duiden medische bevindingen. Bel: 0900-4445444 of kijk op: www.leck.nu.

Meer lezen over dit onderwerp?

• Zhu IY, Fitzpatrick JE, Weston WL. Congenital curvilinear palpable hyperpigmentation. J Am Acad Dermatol. 2005;53:S162‐4.
• Berk DR, Tapia BZ, Lind A et al. Sock‐line hyperpigmentation: Case series and literature review. Arch Dermatol. 2007;143:428‐430.
• Berk DR, Bayliss SJ. Mitten‐line hyperpigmentation: a reactive process analogous to sock‐line hyperpigmentation. Pediatr Dermatol. 2010;27(4):401–402.
• Ciliberto H, Berk D, Salphale P, Bayliss S. Heel‐line hyperpigmentation: a variant of sock‐line hyperpigmentation after the use of heel‐length socks. Pediatr Dermatol. 2013;30(4):473–475
• Alkhowailed MS et al. Clinical approach to linear Hyperpigmentation: A review article. Clin, Cosm and Invest Derm 2021:14 23–35

26 nov ’24