Drie vragen aan…LVAK-directeur Tea Hol

Het LECK stelt zo nu en dan drie vragen aan een professional die zich bezighoudt met het thema kindermishandeling. Deze keer bevragen we Tea Hol. Zij is directeur van de LVAK, de vereniging voor aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld en kindermishandeling.

Wat is een aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en kindermishandeling, en wat doet deze persoon?
‘Een aandachtsfunctionaris is binnen een organisatie de deskundige op het gebied van de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Aandachtsfunctionarissen bevinden zich in alle sectoren die verplicht met de Wet Meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling werken. Bijvoorbeeld scholen, ziekenhuizen en thuiszorgorganisaties. Maar er zijn ook gemeentes, huisartsenposten, tandartsenpraktijken en pleegzorgorganisaties die aandachtsfunctionarissen hebben. Artsen kunnen aandachtsfunctionarissen zijn, maar dat hoeft niet per se. Het kan ook de praktijkondersteuner of een triagist zijn.
Door middel van een driedaagse training en jaarlijkse bijscholingen leren aandachtsfunctionarissen alles over de meldcode. Denk aan het juridische kader, hoe je informatie deelt en wat je moet doen als er vermoedens zijn van huiselijk geweld en kindermishandeling. Ook maken zij een plan van aanpak voor het implementeren van de meldcode in hun organisatie, zorgen zij ervoor dat collega’s de meldcode kennen en adviseren zij hun directies en besturen over de rechten en plichten rondom de meldcode. En, misschien nog wel het allerbelangrijkst: ze ondersteunen collega’s die een vermoeden hebben van kindermishandeling en/of huiselijk geweld. Met een aandachtsfunctionaris bespreek je je vermoedens, samen breng je de signalen in kaart en bespreek je wat de beste vervolgstappen zijn. Dit zorgt ervoor dat er ook echt stappen worden gezet en dat een casus niet in vermoedens blijft hangen.’

Waarom is het zo belangrijk voor deze organisaties om een of meerdere aandachtsfunctionarissen in huis te hebben?
‘Een aandachtsfunctionaris kan de sleutel zijn voor het doorbreken van het geweld. Gemiddeld duurt het zeven jaar voordat een slachtoffer van kindermishandeling hulp krijgt. Zéven jaar voordat er stappen worden ondernomen. Dat is onnoemelijk lang. Zo’n kind leeft al die jaren in grote onveiligheid. Het brein van het kind vormt zich naar angst en spanningen in plaats van naar veiligheid en warmte, met alle gevolgen voor de toekomst van dien. Het is voor deze kinderen dus van groot belang dat we eerder signaleren en eerder stappen ondernemen. Helaas vinden veel professionals het nog altijd lastig om kindermishandeling bespreekbaar te maken met de ouders en het kind in kwestie.
Artsen gebruiken de meldcode zelfs ruim onvoldoende. We horen vaak dat zij het vertrouwen van hun patiënten niet willen beschadigen door over kindermishandeling te beginnen. Daarnaast zijn ze bang voor wat ze overhoop halen in zo’n gezin. En je wilt natuurlijk niet iemand vals beschuldigen. Heel begrijpelijk, maar daarmee verliezen we het welzijn van het kind uit het oog. Ook hoor ik verhalen van artsen die bang zijn voor een eventuele veroordeling van de tuchtraad. Maar als je de juiste stappen zet – de meldcode volgt zoals deze is voorgeschreven – dan voorkom je juist een veroordeling door de tuchtraad. De tuchtraad legt een klacht namelijk altijd naast de stappen van de meldcode; zijn die op de juiste manier uitgevoerd? Een aandachtsfunctionaris kan een grote rol spelen in het naleven van de meldcode, want die kent ‘m van binnen en van buiten.’

Heb je nog een tip voor artsen met een vermoeden van kindermishandeling?
‘Besef dat je niet alles binnen één consult op hoeft te lossen of op tafel hoeft te leggen. Je kunt altijd je patiënt vragen om over een week of twee nog eens terug te komen om te kijken hoe het gaat. In tussentijd kun je een deskundige, bijvoorbeeld de aandachtsfunctionaris, vragen om met je mee te denken. Je kunt als arts voor advies ook altijd contact opnemen met het LECK. Weet dat je het niet in je eentje hoeft te doen. En weet dat je door te handelen het niet alleen veiliger kunt maken voor het kind, maar dat je ook de pleger een kans geeft om het voortaan anders te doen.’

Meer informatie over de LVAK is te vinden op: www.lvak.nl

Het LECK is het Landelijk Expertise Centrum Kindermishandeling. Het LECK is 24/7 bereikbaar voor artsen bij (een vermoeden van) kindermishandeling. Een kinder- en forensisch arts kijken mee, geven advies en duiden medische bevindingen. Bel: 0900-4445444 of kijk op: www.leck.nu.

11 jan ’22